DYDAKTYKA I METODYKA NAUCZANIA JĘZYKA POLSKIEGO JAKO OBCEGO I DRUGIEGO GĘBAL P.E. MIODUNKA W. Bankowa.pl

Dydaktyka i metodyka nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego

Książka stanowi wprowadzenie do dyscypliny określanej mianem glottodydaktyki polonistycznej w jej wymiarze teoretycznym oraz praktycznym. Ma charakter podręcznika akademickiego, przygotowanego częściowo w formie wykładu uniwersyteckiego oraz w formacie aktywności dydaktyczno-pedagogicznych i studiów przypadku do zrealizowania na zajęciach o charakterze seminaryjno-konwersatoryjnym.

W swojej koncepcji odnosi się do refleksyjnych nurtów kształcenia nauczycieli języków obcych, oferując użytkownikom publikacji osobiste doświadczanie na sobie współczesnych trendów i koncepcji glottodydaktycznych.

Zawartość i format książki skorelowane są z wymaganiami sformułowanymi w obecnych i przygotowywanych standardach kształcenia nauczycieli oraz realizowanymi programami kształcenia glottodydaktyków polonistycznych w ramach studiów podyplomowych w różnych polskich ośrodkach akademickich.

Pod względem treści obejmuje całościowy przegląd rozwoju glottodydaktyki polonistycznej oraz wskazuje kierunki rozwoju konkretnych kompetencji dydaktyczno-metodycznych w odniesieniu do nauczania podsystemów polszczyzny oraz rozwijania kompetencji językowych. Książka stanowi kontynuację serii wydawniczej poświęconej kształceniu nauczycieli języków i glottodydaktyce.

Książka jest adresowana do studentów wszystkich ścieżek kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego. Jej użytkownikami stają się tym samym studiujący specjalizacje glottodydaktyczne zarówno na polonistycznych studiach licencjackich, magisterskich, jak i w ramach studiów podyplomowych.

Książka jest przeznaczona do wykorzystania na wykładach oraz ćwiczeniach (konwersatoriach) z Glottodydaktyki polonistycznej (czasem zwanej Podstawami dydaktyki języka polskiego jako obcego) oraz przede wszystkim Metodyki nauczania języka polskiego jako obcego/drugiego (czasem rozbitej na kilka specjalistycznych kursów) na wszystkich realizowanych w Polsce studiach licencjackich, magisterskich i podyplomowych w zakresie glottodydaktyki polonistycznej.

Ważnym odbiorcą będą także czynni zawodowo nauczyciele i lektorzy języka polskiego jako obcego zainteresowani podnoszeniem swoich kwalifikacji. Częściowo seminaryjny charakter publikacji umożliwi jej wykorzystywanie także w ramach różnych form doskonalenia oferowanych czynnym zawodowo polonistom.

Dydaktyka i metodyka nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego to opracowanie ważne, wyznaczające nowe kierunki w glottodydaktyce polonistycznej. Jest to pozycja ukazująca historię kształtowania się i rozwoju dyscypliny naukowej, ale przede wszystkim przekonująca do refleksji nad nową wizją posługiwania się językiem polskim, ukierunkowana na innowacyjne ujęcia i rozwiązania w kształceniu językowym, takie jak: podejście ukierunkowane na działanie, edukacja międzykulturowa, nauczanie refleksyjne, koncepcje neurodydaktyczne. To, co najbardziej wartościowe w tej książce, to repertuar sposobów, technik i narzędzi, jakie Autorzy proponują nauczycielowi języka polskiego jako obcego i drugiego, by mógł i umiał projektować proces dydaktyczny w sposób celowy i na miarę wyzwań współczesnych czasów

Dr hab. Iwona Janowska, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego

Wstęp . 11

I Dydaktyka języka polskiego w świecie – jej tradycje, dotychczasowy rozwój i perspektywy . 17

1. Miejsce dydaktyki i metodyki nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego we współczesnej glottodydaktyce polonistycznej . 19

2. Historia nauczania polszczyzny jako przykład nauczania języków europejskich . 29
2.1. Pięćset lat tradycji nauczania języka polskiego jako obcego . 30
2.1.1. Jan Mączyński i jego Lexicon Latino-Polonicum    31
2.1.2. Piotr Statorius-Stojeński i jego pierwsza gramatyka języka polskiego    . 33
2.1.3. Późniejsi autorzy gramatyk języka polskiego               35
2.2. Zasługi cudzoziemców dla nauczania i propagowania języka i kultury polskiej jako obcych . 40
2.3. Rozwój nauczania języka polskiego jako obcego . 46
2.3.1. Podział pięćsetletniej historii nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego na okresy według Anny Dąbrowskiej             . 47
2.3.2. Nauczanie polszczyzny od początków XVI do końca XVIII wieku . 48
2.3.3. Nauczanie polszczyzny w latach 1795–1918 . 51
2.3.4. Nauczanie polszczyzny w latach 1918–1939 . 52

3. Współczesne problemy nauczania polszczyzny jako języka obcego . 55
3.1. Nauczanie polszczyzny w latach 1952–1992 . 56
3.2. Nauczanie polszczyzny w latach 1993–2003 . 58
3.3. Metody nauczania polszczyzny w okresie od 2004 r. do dziś . 62
3.3.1. Podejście komunikacyjne w nauczaniu polszczyzny jako języka obcego . 62
3.3.2. Publikacje z zakresu metodyki nauczania JPJO              64
3.3.3. Najnowsze podręczniki do nauczania polszczyzny jako języka obcego . 65
3.4. Standardy europejskie w nauczaniu polszczyzny jako języka obcego . 70

4. Dydaktyka języka polskiego w świecie . 79
4.1. Kto i w jakim celu uczy się języka polskiego w świecie? . 80
4.1.1. Uczący się języka polskiego za granicą w szkołach podstawowych i średnich . 81
4.1.2. Nauczanie polszczyzny jako języka obcego w szkołach wyższych wielu państw świata . 86
4.1.3. Osiągnięcia polonistyki na Uniwersytecie Hankuk w Seulu . 89
4.1.4. Motywacja uczących się języka polskiego w różnych krajach świata     91
4.2. Kto i dlaczego naucza języka polskiego w świecie?                95
4.2.1. Nauczyciele polszczyzny w szkołach polonijnych i polskich za granicą        95
4.2.2. Lektorzy języka polskiego zatrudniani w uczelniach zagranicznych         100
4.2.3. Kształcenie nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego           102
4.3. Kształtowanie się teorii nauczania JPJO              108
4.4. Wielowymiarowość dydaktyki języka polskiego w świecie           113

5. Polityka językowa i promocja polszczyzny w świecie             115
5.1. Opracowania ogólne na temat polityki językowej                115
5.2. Polityka językowa na przełomie tysiącleci                 118
5.3. Wejście Polski do Unii Europejskiej w polskiej polityce językowej         120
5.4. Koncepcja promocji języka polskiego w świecie według Adama Pawłowskiego   . 126
5.5. Zasługi polonistów zagranicznych dla promocji języka i kultury polskiej w świecie          130
5.6. Władze państwowe czy instytucje akademickie – kto prowadzi w Polsce politykę językową?         135
5.7. Certyfikacja znajomości polszczyzny jako języka obcego i jej rozwój        138
5.7.1. Przebieg egzaminów certyfikatowych w 2013 roku             139
5.7.2. Przebieg egzaminów certyfikatowych w 2014 roku          141
5.8. Rola certyfikacji w promocji (nauczania) języka polskiego w świecie        143
5.9. Certyfikacja znajomości polszczyzny po roku 2015           145

6. Język polski jako drugi i jako język edukacji szkolnej             149
6.1. Nauczanie języka polskiego jako drugiego w Polsce               149
6.1.1. Rozwiązania systemowe i programowe               153
6.1.2. Koncepcje pedagogiczne i dydaktyczne                     161
6.1.3. W stronę edukacji włączającej                         165
6.2. Język polski jako język edukacji szkolnej                    170
6.2.1. Język edukacji szkolnej jako odmiana języka specjalistycznego           171
6.2.2. Kompetencje kluczowe i zintegrowane nauczanie przedmiotowo--językowe (CLIL)       174

7. Współczesne wyznaczniki kształcenia językowego w nauczaniu języka polskiego jako obcego i drugiego             180
7.1. Od behawioryzmu przez kognitywizm do konstruktywizmu. Współczesne teorie poznania i uczenia się       182
7.2. Pragmatyzm pedagogiczny      185
7.3. Edukacja międzykulturowa            186
7.4. Dydaktyka wielojęzyczności         189
7.5. Dydaktyka działaniowa          192
7.6. Koncepcje neuroedukacyjne      193
7.7. Refleksyjność i autonomia w procesie uczenia się          194

II Metodyka nauczania i uczenia się języka polskiego jako obcego i drugiego            199

8. Rozwijanie kompetencji językowych w języku polskim            201
8.1. Kompetencje lingwistyczne w Programach nauczania języka polskiego jako obcego.Poziomy A1–C2              201
8.2. Rozwijanie kompetencji fonologicznej         208
8.2.1. Miejsce wymowy w nauczaniu języków obcych                  208
8.2.2. Polski system wokaliczny i konsonantyczny              209
8.2.3. Podejście kontrastywne w nauczaniu wymowy polskiej      211
8.2.4. Trudności wymowy polskiej i strategie ich unikania w ujęciu Gerda Hentschela      214
8.2.5. Inne miejsca trudne wymowy polskiej         217
8.2.6. Techniki nauczania wymowy polskiej           219
8.2.7. Podręczniki nauczania wymowy              220
8.3. Rozwijanie kompetencji ortograficznej          221
8.3.1. Alfabet polski                 221
8.3.2. Zasady stosowane w ortografii polskiej          223
8.3.3. Miejsca trudne w ortografii polskiej             224
8.3.4. Ortografia a fleksja polska                 225
8.3.5. Techniki kształtowania kompetencji ortograficznej      225
8.3.6. Podręczniki do nauczania pisowni polskiej        . 227
8.4. Rozwijanie kompetencji gramatycznej          228
8.4.1. Kompetencja gramatyczna w nauczaniu języków obcych na świecie       228
8.4.2. Kompetencja gramatyczna w nauczaniu JPJO        230
8.4.2.1. Prace nad programami gramatycznymi w nauczaniu polszczyzny jako języka obcego     231
8.4.2.2. Kompetencja gramatyczna w Programach nauczania języka polskiego jako obcego. Poziomy A1–C2    233
8.4.3. Miejsce gramatyki w podejściu komunikacyjnym, stosowanym do nauczania polszczyzny jako języka obcego          237
8.4.4. Koncepcja trudnych miejsc polszczyzny według Anny Dąbrowskiej i Małgorzaty Pasieki   242
8.4.5. Techniki nauczania gramatyki           247
8.4.6. Pomoce dydaktyczne do nauczania gramatyki           249
8.5. Rozwijanie kompetencji leksykalnej i semantycznej          251
8.5.1. Uwagi ogólne     251
8.5.2. Badania słownictwa tematycznego w polszczyźnie      252
8.5.3. Koncepcja gron wyrazowych Anny Seretny             256
8.5.4. Techniki nauczania słownictwa i struktur leksykalnych             258
8.5.5. Najczęstsze błędy leksykalne popełniane przez uczących się JPJO          260
8.5.6. Podręczniki, zbiory ćwiczeń i słowniki dydaktyczne jako pomoce w rozwijaniu kompetencji leksykalnej            261

9. Rozwijanie działań językowych          264
9.1. Działania językowe     264
9.2. Podejmowanie działań receptywnych              269
9.2.1. Recepcja ustna (rozumienie ze słuchu i recepcja audiowizualna)        269
9.2.1.1. Neurolingwistyczne etapy procesu rozumienia ze słuchu          270
9.2.1.2. Teksty do słuchania              271
9.2.1.3. Efektywność słuchania         273
9.2.1.4. Model kształcenia rozumienia ze słuchu Gary’ego Bucka         275
9.2.1.5. Metodyka rozwijania recepcji ustnej       277
9.2.1.6. Postępowanie metodyczne przy rozwijaniu recepcji ustnej i audiowizualnej           282
9.2.2. Recepcja pisemna              283
9.2.2.1. Neurolingwistyczne etapy procesu czytania ze zrozumieniem        284
9.2.2.2. Style czytania i intencje czytelnicze               .     286
9.2.2.3. Metodyka pracy z tekstem na zajęciach językowych         288
9.2.2.4. Postępowanie metodyczne przy rozwijaniu recepcji pisemnej        291
9.3. Podejmowanie działań produktywnych i interakcyjnych             292
9.3.1. Produkcja i interakcja ustna        292
9.3.1.1. Proces mówienia z perspektywy psycholingwistycznej       293
9.3.1.2. Zakres wypowiedzi ustnych. Elementy konstytuujące wypowiedź ustną            293
9.3.1.3. Psychologiczne i kulturowe uwarunkowania produkcji i interakcji ustnej                           296
9.3.1.4. Ćwiczenia przedkomunikacyjne przygotowujące do produkcji i interakcji ustnej           298
9.3.1.5. Metodyka rozwijania produkcji i interakcji ustnej             300
9.3.1.6. Postępowanie metodyczne przy rozwijaniu produkcji i interakcji ustnej         305
9.3.2. Produkcja i interakcja pisemna          306
9.3.2.1. Język pisany               306
9.3.2.2. Proces pisania z perspektywy neuro- i psycholingwistycznej     307
9.3.2.3. Pisanie tekstów użytkowych i kreatywnych                307
9.3.2.4. Pisanie zorientowane na proces i na produkt          308
9.3.2.5. Metodyka rozwijania produkcji i interakcji pisemnej            309
9.3.2.6. Postępowanie metodyczne przy rozwijaniu produkcji i interakcji pisemnej       313
9.4. Działania mediacyjne       314
9.4.1. Od mediacji językowej do mediacji pedagogicznej       314
9.4.2. Działania i strategie mediacyjne w CEFR-CV 2018      315
9.4.3. Działania mediacyjne a nauczanie języka polskiego jako odziedziczonego (języka pochodzenia)                317
9.4.4. Metodyka rozwijania mediacji ustnej i pisemnej            319
9.5. Przypadek szczególny. Alfabetyzacja w kontekście wspierania czytania i pisania       322
9.5.1. Rodzaje analfabetyzmu i jego skutki społeczne        322
9.5.2. Alfabetyzacja na zajęciach języka obcego              323

10. Nauczanie kultury polskiej             327
10.1. Kwestie terminologiczne          328
10.2. Podejścia do nauczania kultury          329
10.3. Cel współczesnego nauczania kultury – rozwijanie kompetencji międzykulturowej            333
10.4. Kultura w opracowaniach glottodydaktyków polonistycznych         . 336
10.5. Metodyka nauczania międzykulturowego            347
10.6. Pomoce dydaktyczne do nauczania języka i kultury polskiej           348

11. Nauczanie języka polskiego jako obcego i drugiego wspierane technologiami informacyjno-komunikacyjnymi               353
11.1. Od koncepcji CALL do koncepcji MALL                  353
11.2. CALL i MALL a nauczanie JPJO                      355
11.3. Metodyczne aspekty wykorzystania CALL i MALL w nauczaniu polszczyzny   356

12. Organizacja oraz planowanie kursu i zajęć języka polskiego jako obcego i drugiego        360
12.1. Planowanie dydaktyczne na poziomie makro                 362
12.2. Planowanie dydaktyczne na poziomie mikro                 364
12.3. Jednostka uczenia się / nauczania w podejściu komunikacyjnym i działaniowym          367
12.4. Planowanie zajęć w codziennej praktyce nauczycielskiej i ich autoewaluacja   . 374

13. Metody testowania znajomości JPJO                     379
13.1. Testowanie znajomości JPJO – zarys historyczny               . 380
13.2. Testy językowe i ich klasyfikacja                      . 379
13.3. Kryteria poprawności testów językowych                  . 383
13.4. Zbiory zadań do testowania znajomości JPJO                 384
13.5. Stały monitoring rozwoju językowego uczących się. Ocenianie kształtujące    386

Zakończenie                                    . 389
Bibliografia                                     393
Aneksy                                       413
Didactics and methodology of teaching Polish as a foreign and second language.
Summary (streszczenie w języku angielskim)                       .     443

454 strrony, Format: 16.5x23.5cm, oprawa miękka

Księgarnia nie działa. Nie odpowiadamy na pytania i nie realizujemy zamówien. Do odwolania !.