Celem badań podjętych w niniejszej pracy jest opracowanie sposobu wyznaczania
środków na spłatę zadłużenia na wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego oraz
określenie ich bezpiecznej wielkości, to znaczy bezpiecznej granicy zadłużenia się
jst.
Celem pracy jest ponadto zbadanie wiarygodności jst jako dłużników, wyjaśnienie, z
jakich środków zwrotnych najczęściej korzystają, który ze środków zwrotnych jest
dla nich szczególnie korzystny, a także ocena zróżnicowania stopnia zadłużenia i
wykorzystania środków zwrotnych w zależności od szczebla samorządu terytorialnego i
regionu kraju. Realizacji tych celów podporządkowany został układ pracy, zawierający
się w czterech rozdziałach merytorycznych.
W rozdziale pierwszym przedstawiono genezę samorządu terytorialnego oraz krótki rys
historyczny rozwoju samorządu terytorialnego na ziemiach polskich wraz z jego finansami i
zadłużeniem. Drugą część poświęcono ewolucji systemu finansowego jst od 1990 r. w
celu uzyskania wstępnej odpowiedzi na pytanie, czy dochody jst, są adekwatne do
nałożonych na nie zadań. Stan finansów lokalnych w Polsce porównano z finansami
samorządu terytorialnego w innych państwach. W ten sposób można ocenić stopień
decentralizacji, jaka dokonała się w Polsce w efekcie przywrócenia samorządu
terytorialnego. Zakończenie rozdziału poświęcono problemom równoważenia budżetów
jst.
Rozdział drugi w pierwszej części poświęcono czynnikom zmuszającym jst do
sięgania po środki zwrotne. W dalszej części omówiono ewolucję możliwości
zadłużania się jst od 1990 r., ograniczenia stosowane w tym zakresie oraz projektowane
zmiany na przyszłość. Dokonano również oceny obowiązujących rozwiązań prawnych,
regulujących kwestię maksymalnego zadłużenia jst. Krajowe restrykcje dotyczące
zadłużania się jst porównano z ograniczeniami obowiązującymi w innych państwach.
W rozdziale trzecim przedstawiono kształtowanie się faktycznego zadłużenia jst
(łącznie oraz według poszczególnych szczebli), a także wykorzystanie środków
zwrotnych dla przywracania równowagi budżetowej. Przedmiotem rozważań w tym rozdziale
jest również analiza wad i zalet korzystania przez jst z różnych środków zwrotnych
oraz zbadanie ich wiarygodności jako dłużników. W końcowej części rozdziału
porównano wielkość długu polskich jst z zadłużeniem samorządu terytorialnego w
innych krajach. Pozwoli to ocenić wpływ regulacji prawnych analizowanych w rozdziale
drugim na wielkość długu jst.
Rozdział czwarty poświęcono przedstawieniu czynników wpływających na zdolność
do spłaty zaciągniętego długu w jst, sposobom zarządzania długiem oraz skutkom
nadmiernego zadłużania się. Zdefiniowane zostały środki, które jst może
przeznaczyć na spłatę zadłużenia oraz sposób ich liczenia.
Zakres pracy dotyczy wszystkich szczebli polskiego samorządu terytorialnego, to znaczy
gmin, powiatów (w tym miast na prawach powiatu) i województw samorządowych. Badany
okres obejmuje głównie lata 1999-2004, to znaczy od momentu wprowadzenia
trójstopniowego podziału administracyjnego kraju. W przypadku gmin funkcjonujących
dłużej analizę zadłużenia przeprowadzono od 1994 r. Analiza zadłużenia dotyczy
kredytów, pożyczek i obligacji jst. Nie objęto badaniami związków jst (gminnych i
powiatowych).
Dane dotyczące zadłużenia jst pozyskiwane były głównie z Ministerstwa Finansów,
Narodowego Banku Polskiego, Agencji Ratingowej Fitch Polska SA, Głównego Urzędu
Statystycznego i Regionalnej Izby Obrachunkowej. Różna jest szczegółowość tych
danych i ich dokładność. Wystąpiły pewne rozbieżności danych pochodzących z
różnych instytucji, a dotyczących tych samych instrumentów dłużnych jst. Starano
się jednak zapewnić ich porównywalność w celu umożliwienia wykazania interesujących
autora prawidłowości.
SPIS TREŚCI
Rozdział 1
Samorząd terytorialny w Polsce - uwarunkowania ustrojowe i ekonomiczne
1.1. Geneza oraz istota samorządu terytorialnego
1.2. Kształt ustrojowy samorządu terytorialnego w Polsce
1.2.1. Ustrój i finanse samorządu terytorialnego do 1950
r.
1.2.2. Samorząd terytorialny po 1990 r.
1.3. Ekonomiczne przesłanki powoływania samorządu terytorialnego
1.4. Miejsce budżetów samorządu terytorialnego w systemie finansów publicznych
1.5. Zadania administracyjne, społeczno-socjalne i gospodarcze samorządu terytorialnego
1.6. Wydatki jednostek samorządu terytorialnego
1.7. Dochody jednostek samorządu terytorialnego
1.8. Wydatki i dochody samorządu terytorialnego w wybranych krajach Europy i w Polsce
1.9. Równoważenie budżetów jednostek samorządu terytorialnego
1.10. Deficyt budżetowy a dług publiczny
Rozdział 2
Przyczyny i możliwości zadłużania się jednostek samorządu terytorialnego
2.1. Przyczyny zadłużania się
2.2. Uwarunkowania i ograniczenia w korzystaniu ze środków zwrotnych
2.2.1. Dostępność instrumentów dłużnych dla jednostek
samorządu terytorialnego
2.2.2. Ogólne zasady zadłużania się jednostek
samorządu terytorialnego
2.2.3. Metody finansowania przejściowego deficytu
budżetu
2.2.4. Finansowanie planowanego deficytu budżetu
2.2.5. Ograniczenia w dopuszczalnej kwocie
zadłużenia
2.2.6. Wpływ progów zadłużenia na długość okresu
korzystania ze środków zwrotnych
2.2.7. Inne możliwości określenia ograniczeń w
zadłużaniu się jednostek samorządu terytorialnego
2.2.8. Specyfika ograniczeń zadłużania
2.3. Analiza porównawcza i ocena możliwości zadłużania się jednostek samorządu
terytorialnego w wybranych krajach europejskich i w Polsce
Rozdział 3
Zadłużenie jednostek samorządu terytorialnego
3.1. Zadłużenie łączne oraz wykorzystanie poszczególnych instrumentów
dłużnych
3.1.1. Zadłużenie łączne
3.1.2. Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek
3.1.3. Wyemitowane papiery wartościowe
3.1.4. Zadłużenie z tytułu obligacji
3.2. Zalety i wady korzystania z poszczególnych środków zwrotnych
3.3. Podmioty udostępniające jednostkom samorządu terytorialnego środki zwrotne
3.4. Przyczyny niewielkiego upowszechnienia się obligacji komunalnych
3.5. Finansowanie deficytu budżetowego
3.5.1. Gminy
3.5.2. Powiaty
3.5.3. Województwa samorządowe
3.5.4. Finansowanie deficytu budżetowego na wszystkich
szczeblach samorządu terytorialnego
3.6. Bezpieczeństwo udostępniania jednostkom samorządu terytorialnego środków
zwrotnych
3.7. Deficyt i dług samorządu terytorialnego w wybranych krajach europejskich i w Polsce
Rozdział 4
Bezpieczny poziom długu w jednostce samorządu terytorialnego
4.1. Metody zarządzania długiem
4.2. Czynniki decydujące o zdolności do spłaty zaciągniętego długu
4.2.1. Środki przeznaczone na spłatę długu
4.2.2. Jakość planów budżetowych
4.2.3. Projekcja środków finansowych przeznaczonych na
obsługę zadłużenia
4.2.4. Czynniki zewnętrzne
4.2.5. Czynniki wewnętrzne
4.3. Zarządzanie długiem
4.3.1. Cele i założenia
4.3.2. Etap poprzedzający zaciągnięcie długu
4.3.3. Zarządzanie zaciągniętym długiem
4.4. Konsekwencje nadmiernego zadłużenia
4.5. Bezpieczny poziom długu
Podsumowanie i wnioski
Bibliografia
Strony internetowe
Akty prawne
Spis wykresów
272 strony, B5, miękka oprawa
Księgarnia nie działa. Nie odpowiadamy na pytania i nie realizujemy zamówien. Do odwolania !.