Składnia współczesnego języka polskiego
Książka od wielu lat jest podstawową lekturą z gramatyki opisowej języka
polskiego dla studentów filologii prawie we wszystkich szkołach wyższych.
Autorzy interpretują w niej składnię współczesnej polszczyzny, wykorzystując
metody i narzędzia badawcze ukształtowane pod wpływem nowszej refleksji
językoznawczej, zwanej strukturalizmem.
W pracy zostały omówione zagadnienia z pogranicza fleksji i składni (np. kwestia
klasyfikacji gramatycznej leksemów polskich czy analiza kategorii fleksyjnej
poszczególnych klas leksemów) oraz zaproponowany model opisu składni, który jest
ściśle skorelowany z aparaturą pojęciową i metodologią stosowaną także w
odniesieniu do analizy fleksyjnej.
Podręcznik zawiera bibliografię, indeks terminów i ćwiczenia do poszczególnych
rozdziałów.
Przedmowa
Rozdział I. Co to jest składnia?
1. Pojęcie składni w filozofii i językoznawstwie
2. Składnia a morfologia
3. Trzy stopnie segmentacji tekstu. Podstawowe zadanie składni
4. Jednostka drugiego stopnia – morfem czy słowo?
5. Związki linearne, strukturalne i semantyczne; drzewo zależności
6. Podrzędność dystrybucyjna: drzewo zależności a drzewo składników bezpośrednich
7. Podsumowanie
Ćwiczenia
Rozdział II. Co to jest zdanie?
1. Wieloznaczność terminu zdanie
1.1. Zdanie a wystąpienie zdania
1.2. Zdanie – jednostka unilateralna czy bilateralna
1.3. Zdanie, zdanie składowe, wypowiedzenie
1.4. Wypowiedzenie, równoważnik zdania, zawiadomienie
2. Trudności definicyjne
3. Przegląd kryteriów wyodrębniania zdań (wypowiedzeń)
3.1. Kryteria logiczne
3.2. Kryteria psychologiczne
3.3. Kryteria „reistyczne”
3.4. Kryteria formalnogramatyczne
3.5. Kryteria fonologiczne
3.6. Kryteria ortograficzne
3.7. Kryteria wieloaspektowe
4. Bliższa charakterystyka przedmiotu opisu
5. Definicje proponowane
6. Zakończenie
Ćwiczenia
Rozdział III. Analiza na składniki bezpośrednie
1. Wstęp
2. Analiza składnikowa odgórna, czyli analiza rozwijania
3. Analiza składnikowa oddolna, czyli analiza redukcji
4. Pojęcie równoważności dystrybucyjnej
5. Klasyfikacja dystrybucyjna konstrukcji składniowych
6. Problemy szczegółowe i dyskusyjne
6.1. Problem nadrzędnika zdania
6.2. Problemy segmentacyjne
6.3. Problemy interpunkcyjne
6.4. Struktura składnikowa konstrukcji współrzędnych
6.5. Enklawy egzocentryczności
6.6. Składniki niezwiązane w strukturze zdania
7. Podsumowanie
Ćwiczenia
Rozdział IV. Klasyfikacja gramatyczna leksemów polskich
1. Słowo, forma wyrazowa, leksem
2. Leksemy jako jednostki systemu słownikowego
2.1. Kategorie fleksyjne
2.2. Leksem a paradygmat
2.3. Problem neutralizacji
2.4. Paradygmaty defektywne
3. Założenia klasyfikacji leksemów
3.1. Zasady poprawnego podziału logicznego
3.2. Krytyka tradycyjnych systemów klasyfikacji leksemów
3.3. Krytyka klasyfikacji
4. Szczegółowe rozwiązania techniczne
4.1. Odstępstwa od segmentacji graficznej
4.2. Czasowniki niewłaściwe
4.3. Leksemy nietypowe
4.4. Rozgraniczenie zjawisk fleksyjnych i słowotwórczych
4.5. Leksemy nieodmienne
5. Klasyfikacja
5.1. Wykres
Ćwiczenia
Rozdział V. Akomodacja syntaktyczna
1. Tradycyjny opis związków składniowych a empiria
2. Pojęcie akomodacji syntaktycznej. Trzy typy akomodacji
3. Kategorie gramatyczne
4. Notacja
5. Repertuar kategorii modulujących
6. Uwagi końcowe
Ćwiczenia
Rozdział VI. Własności akomodacyjne czasowników
1. Przypadek
2. Przyimkowość
3. Bezokolicznikowość
4. Aspekt
5. Imiesłowowość
6. Przysłówkowość
7. Typ frazy zdaniowej
8. Korelatywność
9. Zmienność wartości kategorii selektywnych w obrębie leksemu czasownikowego
9.1. Formy osobowe a formy nieosobowe
9.2. Formy osobowe o wartości drugiej osoby. Problem wołacza
9.3. Oczekiwania akomodacyjne a negacja
10. Uogólniona klasyfikacja akomodacyjna leksemów czasownikowych
10.1. Oczekiwanie akomodacyjne a jego realizacja. Dopełniacz cząstkowy
10.2. Akomodacja wielokrotna a akomodacja alternatywna
10.3. Klasyfikacja akomodacyjna leksemów czasownikowych
Ćwiczenia
Rozdział VII. Kategorie selektywne rzeczownika i przymiotnika
1. Związki z formą przymiotnikową
1.1. Liczba
1.2. Przypadek
1.3. Rodzaj
2. Związki z formą czasownika właściwego
2.1. Liczba, rodzaj
2.2. Osoba
3. Inne kategorie selektywne rzeczownika
4. Kategorie selektywne przymiotnika
Ćwiczenia
Rozdział VIII. Własności składniowe form liczebnikowych
1. Kategorie fleksyjne liczebników
2. Problem tzw. liczebników zbiorowych
2.1. Łączliwość liczebników zbiorowych
2.2. Rozszerzenie klasyfikacji rodzajowej rzeczowników
2.3. Paradygmat liczebnikowy
3. Związki form liczebnikowych z formami rzeczownikowymi i czasownikowymi
4. Związki z formami rzeczownikowymi
4.1. Akomodacja rodzajowa i liczbowa
4.2. Akomodacja w zakresie przypadka
5. Związki z formą finitywną
5.1. Problem mianownika
5.2. Problem interpretacji wartości kategorii osoby formy typu dwaj
5.3. Interpretacja wartości liczby, rodzaju, osoby form typu pięć
6. Podsumowanie
Ćwiczenia
Rozdział IX. Szczególne problemy opisu związków syntaktycznych
1. Własności akomodacyjne jednostek funkcyjnych
2. Akomodacja wewnątrzfrazowa i międzyfrazowa
3. Związki nieakomodacyjne
4. Przykłady analizy akomodacyjnej
Ćwiczenia
Rozdział X. Konotacja
1. Istota związku konotacyjnego. Trzy typy konotacji
2. Pojęcie frazy
3. Konotacja wielokrotna, konotacja alternatywna
4. Konotacja obligatoryjna, a fakultatywna. Konotacja wzajemna
5. Konotacja – własność formy wyrazowej czy leksemu?
6. Własności konotacyjne form i leksemów czasownikowych
7. Własności konotacyjne form i leksemów rzeczownikowych
8. Własności konotacyjne form i leksemów przymiotnikowych
9. Własności konotacyjne form liczebnikowych
10. Własności konotacyjne innych leksemów
11. Zakończenie
Ćwiczenia
Rozdział XI. Klasyfikacja prostych grup syntaktycznych
1. Pojęcie grupy
2. Grupa a zdanie
3. Definicja formalna grupy
4. Prosta grupa syntaktyczna
5. Podstawy klasyfikacji
6. Grupy czasownikowe
6.1. Grupy z podrzędnikiem czasownikowym
6.2. Grupy z podrzędnikiem rzeczownikowym
6.3. Grupy z podrzędnikiem liczebnikowym
6.4. Grupy z podrzędnikiem przymiotnikowym
6.5. Grupy z podrzędnikiem przyimkowym
6.6. Grupy z podrzędnikiem partykuło-przysłówkowym
7. Grupy rzeczownikowe
7.1. Grupy z podrzędnikiem czasownikowym
7.2. Grupy z podrzędnikiem rzeczownikowym
7.3. Grupy z podrzęnikiem liczebnikowym
7.4. Grupy z podrzędnikiem przymiotnikowym
7.5. Grupy z podrzędnikiem przyimkowym
7.6. Grupy z podrzędnikiem partykuło-przysłówkowym
8. Grupy liczebnikowe
8.1. Grupy z podrzędnikiem czasownikowym
8.2. Grupy z podrzędnikiem rzeczownikowym
8.3. Grupy z podrzędnikiem liczebnikowym
8.4. Grupy z podrzędnikiem przymiotnikowym
8.5. Grupy z podrzędnikiem przyimkowym
8.6. Grupy z podrzędnikiem partykuło-przysłówkowym
9. Grupy przymiotnikowe
9.1. Grupy z podrzędnikiem czasownikowym
9.2. Grupy z podrzędnikiem rzeczownikowym
9.3. Grupy z podrzędnikiem liczebnikowym
9.4. Grupy z podrzędnikiem przymiotnikowym
9.5. Grupy z podrzędnikiem przyimkowym
9.6. Grupy z podrzędnikiem partykuło-przysłówkowym
10. Grupy partykuło-przysłówkowe
10.1. Grupy z podrzędnikiem czasownikowym
10.2. Grupy z podrzędnikiem rzeczownikowym
10.3. Grupy z podrzędnikiem liczebnikowym
10.4. Grupy z podrzędnikiem przymiotnikowym
10.5. Grupy z podrzędnikiem przyimkowym
10.6. Grupy z podrzędnikiem partykuło-przysłówkowym
11. Zakończenie
Ćwiczenia
Rozdział XII. Schematy składniowe
1. Pojęcie schematu składniowego
2. Schematy zdania prostego
3. Podstawowe schematy zdań prostych
3.1. Schematy czasownikowe właściwe
3.2. Schematy czasownikowe niewłaściwe
4. Uogólnienie pojęcia schematu zdania prostego
5. Inne realizacje schematów zdań prostych
5.1. Zdania z frazami niewymaganymi
5.2. Schematy zdaniowe a zjawisko elipsy
6. Uwagi o schematach zdania złożonego
7. Zakończenie
Ćwiczenia
Dodatek. Transformacje
1. Uwagi wstępne
2. Pojęcie transformacji
3. System oznaczeń
4. Transformacje typu S1›S2
4.1. Transformacje bierne (PASS)
4.2. Transformacje rematyzujące (RHEM)
4.3. Transformacje pytajne (INT)
4.4. Transformacje przeczące (NEG)
4.5. Transformacje zaimkowe (PRON)
4.6. Transformacja zerująca (DEL)
5. Transformacje typu (S1;S2)›S3
5.1. Transformacje wypowiedzeń współrzędnych (COOR)
5.2. Transformacje relatywizujące (REL)
5.3. Transformacje zdań warunkach (COND)
5.4. Transformacje zdań przyczynowych (CAUS)
5.5. Transformacje zdań przyzwalających (CONC)
5.6. Transformacje grup współrzędnych (CONJ)
5.7. Transformacje zdań intensjonalnych (SAY)
5.8. Transformacje nominalizujące (NOM)
5.9. Transformacje wyrażeń imiesłowowych (PART)
5.10. Transformacje tzw. określeń predykatywnych (PRED)
6. Superpozycja transformacji
6.1. Argument i wartość transformacji
6.2. Pojęcie superpozycji transformacji
Ćwiczenia
Oznaczenia
Bibliografia
Indeks terminów (oprac. Urszula Andrejewicz)
354 strony, Format: 16.5x23.5cm, oprawa miękka
Księgarnia nie działa. Nie odpowiadamy na pytania i nie realizujemy zamówien. Do odwolania !.
